Een kruk is een ongemakkelijk maar weliswaar veelvoorkomend probleem bij ouderen en mensen met chronische gewrichtsaandoeningen. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVvR) lopen ongeveer 15 procent van de Nederlanders tussen de 65 en 85 jaar jaarlijkse last van pijnlijke krukbetens. Op op de site vind je praktische tips om het leven met krukpijn zo comfortabel mogelijk te maken.
De oorzaak van krukbetens ligt voornamelijk in degeneratieve veranderingen in de gewrichtsknobbels (artrose) of een slechte doorbloeding van de krukzenuw. Bij artrose raakt de kraakbeenlaag dunner, waardoor de botten tegen elkaar draaien en pijn veroorzaken. Bij een slechte doorbloeding kan de krukzenuw geïrriteerd raken, wat ook tot pijn leidt. Statistisch gezien zijn vrouwen twee keer zo vaak getroffen dan mannen, vooral na de menopauze.
De pijn kan variëren van een licht tintelend gevoel tot hevige brandende pijn, afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Vaak wordt de pijn verergerd bij het zitten, staan of bewegen, en kan het ook nachtelijk hinderlijk zijn. Volgens een onderzoek van de Universiteit Utrecht is 40 procent van de patiënten met krukbetens ook lastig om te slapen, wat op zijn beurt weer de pijn kan verergeren.
Wat helpt tegen krukbetens? Fysieke therapie blijkt effectief te zijn: een studie uit 2022 van het Radboudumc toonde aan dat patiënten die een speciaal trainingsprogramma volgden, hun pijn met gemiddeld 30 procent verminderden. Daarnaast kunnen pijnstillers zoals paracetamol of NSAID’s (bijvoorbeeld ibuprofen) helpen, maar deze moeten niet te lang worden gebruikt zonder medisch advies. Vooral bij ouderen is het belangrijk om op de juiste manier te zitten: een zachte stoel met goede steun voor de rug en krukken kan een groot verschil maken.
Een andere veelvoorkomende oorzaak is een slechte houding of spierzwakte in de bilspieren en onderrug. Een fysiotherapeut kan hiermee werken om de spieren te versterken en de belasting op de kruk te verminderen. Daarnaast kunnen krukpijn vaak worden verlicht met lichte oefeningen zoals yoga of zwemmen, die de doorbloeding bevorderen en de spieren ontspannen. Het is ook belangrijk om te letten op gewichtsverlies, vooral als dat te maken heeft met een chronische ziekte, want extra gewicht kan de pijn verergeren.
Als de pijn ondanks deze maatregelen aanhoudt, is het raadzaam om een arts te raadplegen. Sommige patiënten kunnen baat hebben bij injecties met cortisoon of andere medicijnen die de ontsteking direct in het gewricht kunnen verminderen. In extreme gevallen kan een operatie nodig zijn, zoals een krukzenuwverwijdering of een prothese.
- 15 procent van de Nederlanders tussen de 65 en 85 jaar heeft jaarlijks last van krukbetens.
- Vrouwen zijn twee keer zo vaak getroffen dan mannen, vooral na de menopauze.
- 40 procent van de patiënten met krukbetens heeft ook moeite met slapen.
- Fysieke therapie vermindert de pijn gemiddeld met 30 procent bij patiënten.
- NSAID’s zoals ibuprofen kunnen kortdurend helpen, maar moeten niet te lang worden gebruikt.
Krukbetens zijn meer dan alleen een vervelende pijn: ze kunnen het dagelijks leven ingrijpend beïnvloeden, vooral als je afhankelijk bent van een stoel of een kruk. Het is daarom belangrijk om niet te wachten tot de pijn verdwijnt, maar actief te zoeken naar oplossingen. Een combinatie van fysieke oefeningen, goede stoelkeuze en eventueel medische behandeling kan de kwaliteit van leven aanzienlijk verbeteren.